Filterkoffie zetten in de Moccamaster (en andere machines)

Met een goed filterapparaat, zoals een Moccamaster, zet je uitstekende koffie. Of je een kan doffe, bittere koffie krijgt of een heldere, zoete kan, hangt af van een paar eenvoudige dingen: hoeveel koffie je gebruikt, hoe fijn je maalt, welk water je erin giet en wat er na het zetten gebeurt. Hieronder lees je stap voor stap hoe ik filterkoffie zet met een apparaat, en welke bonen daar goed bij passen.

Begin bij de verhouding: 60 gram per liter

De meest voorkomende reden dat filterkoffie slap of scherp smaakt, is de hoeveelheid koffie. Een betrouwbaar uitgangspunt is 60 gram koffie per liter water. Daarmee proef je zoetheid en body, zonder dat de koffie zwaar wordt.

• 1 Moccamaster-kopje (125 ml): ongeveer 7,5 g koffie
• 0,5 liter water: 30 g koffie
• 1 liter water: 60 g koffie
• 1,25 liter (een volle Moccamaster): 75 g koffie

Gebruik een keukenweegschaal in plaats van een maatschepje. Hoeveel er in een schepje past, verschilt per boon, branding en maalgraad. Alleen met wegen krijg je elke dag hetzelfde resultaat. Heb je een kop die je lekker vindt, dan kun je er een paar gram bij doen of af halen. Verander steeds één ding tegelijk, dan weet je wat het verschil maakte.

Vers malen, en middelgrof

Waarom vers malen uitmaakt

Gemalen koffie verliest snel zijn aroma. Veel van wat koffie levendig laat ruiken en smaken, is binnen een paar dagen na het malen verdwenen, en dat proef je. Vlak voor het zetten malen is een van de makkelijkste verbeteringen die je kunt doen. Een molen met maalschijven geeft gelijkmatigere deeltjes dan een slagmolen, en dat geeft een gelijkmatigere extractie en een schonere smaak.

De juiste maalgraad vinden

Voor een filterapparaat maal je middelgrof, ongeveer zoals grof zand. Laat je daarna leiden door de smaak en de doorlooptijd:

Smaakt de koffie bitter en droog, of loopt het water op in het filter, dan is de maling waarschijnlijk te fijn. Smaakt hij dun, waterig of zuur, dan is hij waarschijnlijk te grof. Bij de meeste apparaten loopt een volle kan in zo'n vijf tot zes minuten door. Gaat het bij jou veel sneller of langzamer, kijk dan eerst naar de maalgraad.

Water is het grootste deel van je kop

Filterkoffie bestaat bijna helemaal uit water, dus het water doet ertoe. Begin altijd met vers, koud water en niet met water dat sinds gisteren in het reservoir staat. Heel hard water dempt de smaak en laat kalk achter in je apparaat. Is jouw water hard, dan helpt een eenvoudige filterkan al.

Een goed filterapparaat is gemaakt om op de juiste temperatuur te zetten, ongeveer 92 tot 96 °C, en kalk zit dat in de weg. Een apparaat dat te koel zet, geeft zure, onderontwikkelde koffie, hoe goed de bonen ook zijn. Verderop lees je meer over ontkalken.

Spoel eerst het papieren filter

Zet het papieren filter in de filterhouder en giet er heet water doorheen voordat je de koffie toevoegt. Zo spoel je de papiersmaak weg en warm je de filterhouder en de kan voor. Giet het spoelwater weg.

Doe daarna de versgemalen koffie in het filter en schud de houder zachtjes, zodat het koffiebed vlak ligt. Een egaal bed zorgt ervoor dat het water overal op dezelfde manier door de koffie loopt. Bij een Moccamaster roeren sommige mensen even voorzichtig door de koffie zodra het filter vol water staat, zodat er geen droge plekken overblijven. Probeer het en proef of je verschil merkt.

Zet de juiste hoeveelheid voor je apparaat

Een filterapparaat is gemaakt voor een bepaalde hoeveelheid water. Zet je twee kopjes in een apparaat voor tien, dan is het koffiebed dun en loopt het water er te snel doorheen. Dat geeft vaak een slappe, zure kop. Zet minstens de helft van wat het apparaat aankan, of gebruik de stand voor een halve kan als je apparaat die heeft. Bij een Moccamaster hangt dat af van het model: bij de KBG Select zit er een schakelaar op het apparaat zelf, bij andere modellen stel je het in met de druppelstop op de filterhouder. In de handleiding zie je welke jij hebt.

Filterkoffie warm houden zonder dat hij bitter wordt

Hier gaat veel goede koffie verloren. Een warmhoudplaat blijft de koffie verhitten, en na twintig tot dertig minuten smaakt hij dof en bitter. Een paar dingen helpen:

Gebruik een thermoskan, of giet de koffie direct na het zetten in een voorverwarmde thermos. Zet de warmhoudplaat uit als het zetten klaar is, als je apparaat dat toelaat. Zet liever vaker een kleinere kan dan één grote die de hele ochtend blijft staan. En warm filterkoffie nooit op: dat haalt bitterheid naar boven en brengt het aroma niet terug.

Nog een tip: roer of zwenk de kan even voordat je inschenkt. De eerste koffie die doorloopt is sterker dan de laatste, en door te roeren heeft elke kop dezelfde balans.

Houd je apparaat schoon

Koffieoliën hopen zich op in de filterhouder en de kan, en na een tijdje geven ze je koffie een muffe, bittere bijsmaak. Spoel de filterhouder en de kan na elk gebruik om en was ze regelmatig af met warm water en een beetje mild afwasmiddel. Spoel goed na, zodat er geen zeepsmaak achterblijft.

Ontkalk het apparaat met een ontkalker voor koffiezetapparaten, volgens de handleiding, en laat er daarna een paar keer schoon water doorheen lopen. Hoe vaak dat nodig is, hangt af van hoe hard je water is en hoeveel koffie je zet; de handleiding geeft het advies voor jouw model. Een teken dat het tijd is: het zetten duurt merkbaar langer dan eerst.

Café coado: zo ben ik met filterkoffie opgegroeid

Ik ben opgegroeid in Rio Grande do Sul, in het zuiden van Brazilië. Thuis zette mijn moeder de koffie, elke ochtend bij het ontbijt voordat we naar school gingen. Ze deed het zoals veel Braziliaanse gezinnen: café coado, door een coador de pano, een stoffen filter in een houder. De suiker ging eerst in het kopje, daarna kwam de koffie erop. Wat me het meest is bijgebleven, is de geur van verse koffie in huis, 's ochtends.

Een filterapparaat doet eigenlijk hetzelfde als dat stoffen filter: heet water loopt langzaam door gemalen koffie en een filter. Suiker hoeft er natuurlijk niet bij. Met goede bonen zit de zoetheid al in je kop.

Welke bonen gebruik je voor filterkoffie?

Goede Braziliaanse koffie past mooi bij een filterapparaat. Hij heeft vaak body, zoetheid en tonen van chocolade en noten. Dat geeft een ronde, toegankelijke kop die ook lekker blijft als hij wat afkoelt.

Voor de dagelijkse kan zijn onze Paulista Blend en Mistura Fina Seasonal Blend een goed begin. Drink je veel koffie, thuis of op kantoor, dan zijn ze allebei ook verkrijgbaar als bundel van 4 x 1 kg bij onze voordeelverpakkingen van 1 kg.

Zet je 's avonds koffie, of voor iemand die geen cafeïne wil? Begin bij onze Swiss Water Decaf met dezelfde verhouding en maalgraad, en stel bij op smaak. En voor een weekendkan met wat meer te ontdekken kun je de Maragogipe Southern Boundaries of de Fazenda Sertão 100 Years Reserva proberen. Meer vind je bij onze filterkoffiebonen.

Let op de branddatum

Op elke zak staat de branddatum. Koffie moet na het branden minimaal een week rusten om op smaak te komen, en is op zijn best tot ongeveer zes weken na het branden. We versturen bestellingen binnen 1 à 2 werkdagen, en de koffie is dan 2 tot 12 dagen eerder gebrand. Is je zak nog heel vers, geef hem dan nog een paar dagen voordat je hem openmaakt. Bewaar de bonen in een luchtdichte bus, koel en donker, en niet in de koelkast.

Veelgestelde vragen

Hoeveel koffie gebruik je per kopje?

Een Moccamaster-kopje is 125 ml. Bij 60 gram per liter is dat ongeveer 7,5 gram koffie per kopje, of 75 gram voor een volle kan van 1,25 liter.

Welke filtermaat past in een Moccamaster?

De meeste Moccamasters gebruiken papieren filters maat 4 (ook verkocht als 1x4).

Hoe vaak ontkalk je een Moccamaster?

Dat hangt af van je water en hoe vaak je koffie zet. Volg het advies in je handleiding, en ontkalk eerder als het zetten merkbaar langzamer gaat.

Alles op een rij

Weeg 60 gram per liter af, maal middelgrof en vlak voor het zetten, gebruik vers water, spoel het filter, zet minstens een halve kan, houd de koffie van de warmhoudplaat en houd je apparaat schoon. Geen van deze stappen kost meer dan een minuut, en samen maken ze een duidelijk verschil in je kop. Meer recepten, ook voor andere filtermethodes en espresso, vind je in onze zetgids.

Wil je het eens proberen met vers gebrande Braziliaanse koffie? Kijk dan bij onze filterkoffiebonen. Op elke zak staat de branddatum, zodat je precies weet hoe vers je koffie is.